Nguồn: Khoa Kinh tế và Quản lý công

Ngày 17/5/2026, sinh viên hai lớp PM2401 và TO2501 của Trường Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh tham dự báo cáo chuyên đề “Tác động chính sách thuế mới đến hành vi doanh nghiệp tại khu công nghiệp – Trường hợp KCN Tân Đông Hiệp”, trong khuôn khổ học phần Kinh tế phát triển. Không chỉ mang đến góc nhìn từ môi trường doanh nghiệp, chuyên đề còn bổ sung những kiến thức thực tiễn gắn trực tiếp với nội dung môn học, giúp sinh viên hiểu sâu hơn mối quan hệ giữa chính sách của Nhà nước, quyết định của doanh nghiệp và quá trình phát triển kinh tế.

Hình 1. Chủ đề báo cáo chuyên đề được giới thiệu tại lớp học ngày 17/5/2026.

Kết nối kiến thức Kinh tế phát triển với thực tiễn doanh nghiệp

Trong học phần Kinh tế phát triển, sinh viên được tìm hiểu những vấn đề nền tảng như tăng trưởng và chất lượng tăng trưởng, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, công nghiệp hóa, vai trò của Nhà nước và các điều kiện tạo lập môi trường đầu tư thuận lợi. Đây là những nội dung giúp lý giải vì sao các nền kinh tế có tốc độ phát triển khác nhau và bằng cách nào chính sách có thể thúc đẩy sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn. Tuy nhiên, nếu chỉ tiếp cận thông qua khái niệm, mô hình hoặc số liệu tổng hợp, sinh viên có thể chưa hình dung đầy đủ cách các chính sách ảnh hưởng đến hoạt động thường ngày của doanh nghiệp. Chuyên đề ngày 17/5/2026 được tổ chức nhằm bổ sung góc nhìn đó ngay trong quá trình học tập.

Với chủ đề chính sách thuế mới tại KCN Tân Đông Hiệp, chương trình đặt một nội dung thường được nghiên cứu ở cấp độ nền kinh tế vào bối cảnh cụ thể của khu công nghiệp. Thuế không chỉ gắn với nguồn thu ngân sách mà còn có thể ảnh hưởng đến chi phí tuân thủ, kế hoạch tài chính, quyết định đầu tư và khả năng mở rộng sản xuất. Từ trường hợp này, sinh viên có thêm cơ sở để liên hệ giữa công cụ quản lý của Nhà nước và hành vi của doanh nghiệp – mắt xích quan trọng trong việc chuyển hóa chủ trương phát triển thành kết quả thực tế. Đây là sự bổ trợ thiết thực cho nội dung về vai trò của thể chế và chính sách công trong học phần Kinh tế phát triển.

Hình 2. Báo cáo viên chia sẻ nội dung chuyên đề trước sinh viên.

Báo cáo viên được giới thiệu tại chương trình là ThS. Nguyễn Hùng Trương, phụ trách lĩnh vực tài chính – kế toán tại Tập đoàn Đầu tư hạ tầng KCN Tân Đông Hiệp. Việc tiếp cận góc nhìn của một người đang làm việc trong môi trường doanh nghiệp giúp sinh viên đặt các kiến thức học thuật bên cạnh những yêu cầu của hoạt động quản lý thực tế. Nếu trong giáo trình, một thay đổi chính sách thường được phân tích qua mục tiêu và cơ chế tác động, thì ở doanh nghiệp, việc thực hiện chính sách còn liên quan đến quy trình kế toán, tổ chức thông tin, phân bổ nguồn lực và khả năng thích ứng. Chính sự đối chiếu này làm cho kiến thức môn học trở nên cụ thể, dễ hiểu và có tính ứng dụng hơn.

Liên hệ với nội dung phát triển công nghiệp, khu công nghiệp là nơi tập trung các hoạt động sản xuất và tạo ra mối liên kết giữa doanh nghiệp, lao động, cơ sở hạ tầng và thị trường. Khi tìm hiểu một chính sách tác động đến doanh nghiệp trong khu công nghiệp, sinh viên có thể mở rộng phân tích sang hiệu quả sử dụng vốn, nhu cầu lao động, năng suất và sức hấp dẫn của môi trường đầu tư. Nhờ đó, công nghiệp hóa không còn chỉ được nhìn nhận qua tỷ trọng ngành công nghiệp trong cơ cấu kinh tế; người học còn nhận thấy ý nghĩa của điều kiện kinh doanh và năng lực hoạt động của doanh nghiệp đối với chất lượng tăng trưởng.

Hình 3. Không khí trao đổi tại lớp học, giúp sinh viên tiếp cận vấn đề từ góc nhìn thực tiễn.

Một điểm đáng chú ý khác là chuyên đề tạo điều kiện để sinh viên liên hệ các nội dung vốn được học ở những phần khác nhau của môn học. Thay đổi chính sách thuế có thể được xem xét từ góc độ thể chế, nhưng phản ứng của doanh nghiệp lại liên quan đến vốn, lao động, công nghệ và năng lực quản trị. Khi các yếu tố này được đặt trong cùng một tình huống, sinh viên có thể nhận ra rằng tăng trưởng kinh tế không xuất phát từ một công cụ đơn lẻ. Kết quả phát triển phụ thuộc vào cách chính sách được thực thi, cách doanh nghiệp điều chỉnh hoạt động và mức độ các nguồn lực được kết hợp trong thực tế.

Bổ sung kiến thức, rèn luyện tư duy phân tích và nâng cao chất lượng học tập

Giá trị nổi bật của chuyên đề đối với học phần Kinh tế phát triển nằm ở khả năng mở rộng kiến thức từ lý thuyết sang việc giải thích những tình huống cụ thể. Khi học về vai trò của Nhà nước, sinh viên không chỉ cần nêu được chức năng điều tiết mà còn phải lý giải vì sao cùng một chính sách có thể tạo ra tác động khác nhau giữa các doanh nghiệp. Một đơn vị có hệ thống quản trị tốt và khả năng tiếp cận thông tin thuận lợi có thể chuẩn bị cho thay đổi nhanh hơn đơn vị hạn chế nguồn lực. Từ đó, sinh viên hiểu sâu hơn rằng hiệu quả chính sách phụ thuộc không chỉ vào nội dung quy định mà còn vào điều kiện thực hiện của những chủ thể chịu tác động.

Một lợi ích học tập quan trọng khác là phát triển khả năng phân tích chính sách trên cơ sở lập luận thay vì ghi nhớ kết luận có sẵn. Trước một thay đổi về thuế, người học cần tự đặt câu hỏi: Chính sách hướng đến mục tiêu gì? Doanh nghiệp nào chịu tác động trực tiếp? Ảnh hưởng có thể phát sinh trước tiên ở chi phí, dòng tiền hay quyết định đầu tư? Tác động ngắn hạn có giống với tác động dài hạn không? Việc rèn luyện những câu hỏi như vậy giúp sinh viên biết vận dụng các khái niệm của học phần để nhận diện cơ chế tác động, thay vì chỉ mô tả chính sách ở mức độ khái quát.

Từ tình huống KCN Tân Đông Hiệp, sinh viên còn có thể tiếp cận thận trọng hơn với việc đánh giá một chính sách kinh tế. Một biến động trong kế hoạch sản xuất hoặc đầu tư của doanh nghiệp không nhất thiết chỉ xuất phát từ chính sách thuế; nhu cầu thị trường, chi phí đầu vào, điều kiện tài chính và triển vọng kinh doanh cũng có thể tác động đồng thời. Bài học này bổ sung trực tiếp cho yêu cầu tư duy khoa học của môn Kinh tế phát triển: phân biệt mục tiêu chính sách với kết quả thực hiện, phân biệt quan hệ đồng thời với quan hệ nhân quả và nhận diện những điều kiện có thể làm thay đổi hiệu quả của một giải pháp phát triển.

Đối với quá trình học tập, kiến thức tiếp nhận từ chuyên đề có thể trở thành chất liệu để sinh viên trao đổi, làm bài tập tình huống, thuyết trình và xây dựng các lập luận kinh tế có dẫn chứng thực tiễn. Khi phân tích vai trò của chính sách đối với phát triển công nghiệp, thay vì chỉ trình bày những nhận định chung, sinh viên có thể lấy bối cảnh doanh nghiệp tại khu công nghiệp làm điểm xuất phát để xác định vấn đề cần giải thích. Khả năng chuyển từ khái niệm sang câu hỏi nghiên cứu, rồi từ câu hỏi sang lập luận có cơ sở, là bước tiến quan trọng trong việc học một môn học mang tính phân tích như Kinh tế phát triển.

Hình 4. Ảnh lưu niệm của báo cáo viên và sinh viên sau buổi chuyên đề.

Từ một buổi báo cáo chuyên đề, sinh viên có thêm cơ sở để hiểu rằng kiến thức Kinh tế phát triển không chỉ dùng để lý giải các chỉ tiêu tăng trưởng ở tầm vĩ mô mà còn giúp phân tích các quyết định kinh tế diễn ra trong thực tiễn. Việc kết nối giữa nhà trường và doanh nghiệp vì vậy có ý nghĩa trực tiếp đối với chất lượng học tập: làm rõ kiến thức, khuyến khích đặt câu hỏi, rèn luyện tư duy phân tích và tạo động lực vận dụng nội dung môn học vào những vấn đề kinh tế cụ thể. Đây cũng là giá trị thiết thực mà chương trình hướng đến trong quá trình nâng cao tính ứng dụng của đào tạo đại học.

Ths. Lê Công Tâm